.pl .en .de .ru
Interdyscyplinarny blog badawczy pracowników Instytutu Językoznawstwa i Pracowni Systemów Informacyjnych UAM

Re-research.pl w służbie hasłownikologii

Daniel Dzienisiewicz
04/21

Po pierwsze, chciałbym powiedzieć dzień dobry po dwutygodniowej nieobecności. Po drugie, ważniejsze − pragniemy z wielką przyjemnością poinformować, iż niedawno ukazała się obszerna − zarówno pod względem objętości, jak i głębi zawartych w niej treści − praca pod redakcją Jana Wawrzyńczyka i Piotra Wierzchonia zatytułowana Wokół 300 tysięcy polskich słów. Wstęp do hasłownikologii (Warszawa 2017, BEL Studio). Można ją przeczytać tutaj bez konieczności rejestrowania się na stronie (tradycjonaliści mogą zaopatrzyć się w wersję papierową).

Wokół 300 tysięcy polskich słów. Wstęp do hasłownikologii

Wokół 300 tysięcy polskich słów. Wstęp do hasłownikologii

Na tom składa się 28 artykułów poświęconych nowopowstałej, lecz szybko rosnącej w siłę minidyscyplinie leksykograficznej zwanej hasłownikologią. O hasłowniku już pisaliśmy, zatem stali Czytelnicy naszego bloga z pewnością domyślają się, o co chodzi. Tych, którzy się nie domyślają − zapraszamy najpierw do lektury ww. wpisu.

Otóż hasłownikologia to dyscyplina badająca konstrukcję hasłowników (zestawów haseł słowników) oraz zagadnienia pokrewne, np. dotyczące kryteriów selekcji haseł.

Bodźcem do wydania tomu było inne dzieło autorstwa Wawrzyńczyka i Wierzchonia, tj. 300 tysięcy polskich słów. Indeks a fronte (Poznań 2016, Sorus). Wydawnictwo to jest owocem dotychczasowych prac dokumentacyjnych prowadzonym nad słownictwem polskim. Lata wytężonej działalności (foto-)dokumentacyjnej pozwoliły bowiem na stworzenie indeksu polskich wyrazów w wymiarze trzystu tysięcy haseł.

300 tysięcy polskich słów. Indeks a fronte

300 tysięcy polskich słów. Indeks a fronte

Przejdźmy jednak do meritum, czyli do treści tomu Wokół 300 tysięcy… Dzięki uprzejmości redaktorów ekipa Re-research mogła wnieść swój skromny wkład do powstania tego dzieła. Ale po kolei.

W niniejszym komunikacie nie będziemy szczegółowo opisywać zagadnień poruszanych przez autorów, wspomnimy jedynie o niektórych tekstach stworzonych przez badaczy związanych „projektowo” z drużyną Re-researcherów (oczywiście zachęcamy przy tym do lektury całości, bowiem różnorodność tematyczna tomu jest jego największą zaletą, a nie sposób opisać w tej krótkiej notce wszystkich artykułów).

Najczęściej w spisie treści pojawia się nazwisko Jana Wawrzyńczyka, pomysłodawcy tomu, który jest autorem dwóch artykułów, poświęconych odpowiednio rosyjsko-węgierskiemu i węgiersko-rosyjskiemu słownikowi BFK oraz hasłownikowi Słownika języka polskiego Lehra-Spławińskiego. Ponadto wraz z Józefem Pudzikowskim autor poruszył temat hasłownika dzieła Lindego.

Wszystkich zainteresowanych technicznymi aspektami współczesnej leksykografii odsyłamy do tekstu M. Jankowskiego, w którym autor opisuje proces tworzenia pracy 300 tysięcy polskich słów. Indeks a fronte od strony informatycznej.

Natomiast Re-researcherzy dostarczyli trzy artykuły. Łukasz Borchmann opisał metodę poszukiwania słownictwa zawartego w zasobach Internetu, którą ze względu na nieobecność tej leksyki w tekstach drukowanych określił mianem słów, których nie ma w książkach (niom, poinstalacyjny, przekiczowaty, mackowatość, …). Filip Graliński i Piotr Wierzchoń podzielili się refleksjami związanymi z pracą nad słownikiem efemeryd leksykalnych. Jako że o efemerydach była już mowa na blogu, odsyłamy do poświęconego im (a raczej jednej z nich) wpisu. Z kolei niżej (wyżej) podpisany zaprezentował wyniki analizy frekwencyjnej wyrazów hasłowych SJPDor dla czterech dekad: 1930, 1940, 1950 i 1960, a więc poprzedzających wydanie słownika oraz w czasie, gdy jego poszczególne tomy już się ukazywały.

Szczegółowych wyników badań w tym miejscu nie podajemy − odsyłamy do tomu, który − mamy nadzieję − zainteresuje naszych Czytelników, niezależnie od tego, jak „bliskie” są im problemy hasłownikologii. Nas lektura niesamowicie wciągnęła!

Tagi