.pl .en .de .ru
Interdyscyplinarny blog badawczy pracowników Instytutu Językoznawstwa i Pracowni Systemów Informacyjnych UAM

Objadł się święconki i zachorował

Filip Graliński

oai:ebuw.uw.edu.pl:115437

04/15

Chłopek-roztropek

Daniel Dzienisiewicz

Bardzo często kiedy mówimy o człowieku prostym, niewykształconym, a jednocześnie przemądrzałym (przy czym mówimy to zwykle w sposób lekceważący), używamy sformułowania chłopek-roztropek. Dzieje tego reproduktu w polskim piśmiennictwie mają już dość długą historię, sięgającą połowy XIX w.

Wtedy bowiem został ogłoszony drukiem „Bajarz Polski. Zbiór baśni, powieści i gawęd ludowych” A. J. Glińskiego. Jak wskazuje tytuł tej pozycji, chłopek-roztropek musiał być znany w tzw. „narodzie” o wiele wcześniej, a bajki o nim musiały być na tyle popularne w zaściankach szlacheckich i wsiach białoruskich, że trafiły do dzieła Glińskiego.

11/29

Dojutrkowość

Daniel Dzienisiewicz

Całkiem niedawno pisałem o wyrazach urzędowny, urzędownie oraz urzędowie, które znalazłem w Słowniku języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego. Nie zamierzam dać temu kultowemu opracowaniu spokoju, więc dziś pod lupę wezmę hasło dojutrkowość (prowizoryczność, tymczasowość). Nie będę zatrzymywał się jednak tylko na SJP Dor, już bowiem u Lindego zarejestrowane zostały wyrazy dojutrek oraz dojutraszek. Słownik wileński ukazuje nam hasła dojutrzność i dojutrzny. W Słowniku warszawskim znalazły się ponadto jednostki dojutrkostwo i dojutrznie.

11/18

Szynobus tygodnia 2

Daniel Dzienisiewicz

Nasz Szynobus jedzie dalej i póki co nie ma zamiaru się zatrzymać.

Dziś ponownie pod lupę bierzemy wyraz z listy haseł Obserwatorium Językowego Uniwersytetu Warszawskiego. Po szynobusie przyszedł czas na jaglankę, definiowaną przez OJ UW jako:

pot.«kasza jaglana»

Mamy dowody na to, że wyraz ten nie powstał po 2000 r. Już dawno, dawno temu jaglankę własnoręcznie przyrządzała bowiem czarnooka Elijet:

oai:http://www.wbc.poznan.pl:257274

09/23