.pl .en .de .ru
Interdyscyplinarny blog badawczy pracowników Instytutu Językoznawstwa i Pracowni Systemów Informacyjnych UAM

4 oblicza grej(p)fruta

Daniel Dzienisiewicz

Zobaczyłem wczoraj w pewnej restauracji napis grejfrut, który zupełnie zbił mnie z pantałyku − chyba po raz pierwszy spotkałem się z taką formą. Norma mówi bowiem, iż pisze się albo z angielska grapefruit, albo w wersji spolszczonej − grejpfrut. Podobnie w przypadku przymiotników grapefruitowy i grejpfrutowy. Temat ten nie jest zresztą nowy: o owocowo-językowych wątpliwościach pisano m.in. tu i tu.

W ostatnim z wyżej przytoczonych źródeł Pan Literka, pisząc o ortograficznych kolejach losu wyrazu grejpfrut, podaje, iż najpierw pisano go z angielska z łącznikiem (grape-fruit), później bez (grapefruit), a następnie spolszczono ją na grejpfrut. Autor informuje także, iż dopuszczana jest wymowa grejfrut (lecz nie pisownia!) ze względu na trudności związane z artykulacją formy grejpfrut. Mimo to Pan Literka twierdzi, że − w przeciwieństwie do mnie − nieraz widuje w druku formę grejfrut.

Z naszych ustaleń wynika, że rzeczywiście najpierw funkcjonowała pisownia grape-fruit:

04/22

Szynobus tygodnia 11 (mimo przeciwności!)

Daniel Dzienisiewicz

Środowy post, choć pisany we wtorek.

Otóż wyskoczyliśmy dziś do Warszawy, aby sprawdzić co tam, panie, w polityce (ew. co w trawie piszczy), ale musieliśmy ostro dać po hamulcach z powodu prac konserwacyjnych.

11/23

Dojutrkowość

Daniel Dzienisiewicz

Całkiem niedawno pisałem o wyrazach urzędowny, urzędownie oraz urzędowie, które znalazłem w Słowniku języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego. Nie zamierzam dać temu kultowemu opracowaniu spokoju, więc dziś pod lupę wezmę hasło dojutrkowość (prowizoryczność, tymczasowość). Nie będę zatrzymywał się jednak tylko na SJP Dor, już bowiem u Lindego zarejestrowane zostały wyrazy dojutrek oraz dojutraszek. Słownik wileński ukazuje nam hasła dojutrzność i dojutrzny. W Słowniku warszawskim znalazły się ponadto jednostki dojutrkostwo i dojutrznie.

11/18