.pl .en .de .ru
Interdyscyplinarny blog badawczy pracowników Instytutu Językoznawstwa i Pracowni Systemów Informacyjnych UAM

Podlaskie szeptuchy

Daniel Dzienisiewicz

Kontynuując akcję pomocy internatuom, i tym razem postanowiliśmy oddać przysługę spragnionemu wiedzy społeczeństwu. Kilka lat temu miałem okazję wysłuchać referatu E. Webera, który później został przekuty w artykuł i opublikowany na łamach czasopisma Kultury Wschodniosłowiańskie — Oblicza i Dialog (tom IV, 2014) pt. Podlasie — gdzie religia spotyka magię. Tekst dotyczył szeptuch (szeptunek, babek), tj. podlaskich uzdrowicielek leczących modlitwą (określenie szeptucha pochodzi od szeptania modlitw). Oto dziś na portalu Poranny.pl czytam czerwcowy wywiad z Kamilą Pankowską-Wróbel, którego tematem są właśnie szeptuchy.

02/07

Squat

Daniel Dzienisiewicz

W komentarzu pod artykułem o atakach na squaty, opublikowanym niegdyś na stronie warszawskiej GW, internauta pyta:

Odpowiada mu inny komentator, twierdząc, że „squat to pustostan zamieszkały”:

Dyskusję (dłuższą — podajemy jedynie fragmenty) podsumowuje ktoś w te słowy:

A zatem: wygląda na to, że squat to pustostan, który zamieszkują pustogłowy. A tak bardziej serio, chętnie odpowiemy na pytanie, od kiedy wyraz squat występuje w polszczyźnie.

02/06

Kiedy w Polsce pojawiły się frytki?

Filip Graliński

„Kiedy Polacy zaczęli jeść frytki?” — pyta Paweł Rzewuski w serwisie histmag.org.

W II RP można było spokojnie zjeść francuskie frytki. We wzorcowej dla przygotowywania potraw z kartofli książce 200 potraw z ziemniaków można znaleźć taki oto przepis [przepis na frytki, samo słowo frytki nie pojawia się w nim] Ale książka o wymyślnym podawaniu kartofli to dopiero rok 1919. Czy we wcześniejszych również pojawiają się frytki? […] Na pewno […] można było znaleźć przepis na smażone ziemniaki już w czasach przełomu wieków, to znaczy w pierwszym wydaniu Uniwersalnej książki kucharskiej z 1896 roku […].

Spróbujmy odpowiedzieć, kiedy po raz pierwszy polski język poznał frytki, a właściwie frytki, bo skupiamy się tutaj na słowie.

Najstarsze znane nam poświadczenie frytek pochodzi ze stycznia 1907 roku:

11/07