.pl .en .de .ru
Interdyscyplinarny blog badawczy pracowników Zakładu Infolingwistyki i Zakładu Przetwarzania Języka Naturalnego UAM

Adam i Ewa: świerszczyk lat trzydziestych? (18+)

Daniel Dzienisiewicz
10/01

Wraz z odzyskaniem upragnionej niepodległości, w międzywojennej Polsce nastała wolność prasy, ogłoszona przez rząd Jędrzeja Moraczewskiego 20 grudnia 1918 r. Rzecz jasna, w tym przypadku możemy operować pojęciem wolności wyłącznie w kategoriach teoretycznych, gdyż już od 1919 władze próbowały wprowadzać różne formy kontroli nad publikowanymi treściami. Ta tendencja pogłębiała się przez lata, a jej kwintesencją był zamordystyczny przepis z kwietnia 1938 r. ustanawiający karę pozbawienia wolności do lat pięciu za pośmiertne znieważanie Józefa Piłsudskiego.

Wydaje się jednak, że prawo prasowe dotyczyło w przeważającej mierze treści politycznych, gdyż w latach 30. w Łodzi w najlepsze wydawano świerszczyka pt. „Adam i Ewa”.

Owszem, czasopismo miewało pewne problemy w tych mimo wszystko dość konserwatywnych czasach, ale jakoś udawało mu się przetrwać.

http://bcul.lib.uni.lodz.pl:10048

Jak widać, redakcja tygodnika miała ambicje naukowe, lecz to życzenie wydaje się co najmniej lekko naciągane. Oczywiście, zarówno pod względem formy, jak i treści, czasopismo nie było aż tak krzykliwe, jak jego współczesne odpowiedniki. Można mniemać, że zamieszczane w nim artykuły naukowe miały być tylko przykrywką dla właściwego profilu pisma. Przyjrzyjmy się niektórym obrazkom:

http://bcul.lib.uni.lodz.pl:10059
http://bcul.lib.uni.lodz.pl:10048
http://bcul.lib.uni.lodz.pl:10065
http://bcul.lib.uni.lodz.pl:10065

Swoją drogą, treść również była dość pikantna:

http://bcul.lib.uni.lodz.pl:10054
http://bcul.lib.uni.lodz.pl:10054

Tego typu przykłady (a nawet „odważniejsze”) można mnożyć praktycznie w nieskończoność. Powyższe fragmenty pokazują, że czasopismo niewiele różniło się od współczesnych kolorowych pisemek z obrazkami. Można zatem pokusić się o bardzo nieśmiałą tezę, że było to pierwsza tego typu legalna polska gazetka. Czy tak było w istocie? Przed nami jeszcze wiele tekstów do przeczytania…

Tagi